t_egypt2_nl.gif (4223 bytes)

|| Home | Reispagina | Egypte-pagina | Deel 1 | Deel 2 | Deel 3 | Fotogalerie ||

Dag 10 - Luxor

Luxor Tweede bezoek aan de tempel van Luxor: het is 8u30 en bijna geen andere bezoekers. Wij betaalden als entree destijds 2 L.E./persoon, thans (April '97) betaal je 20 L.E./persoon.
In de vooravond bezoeken we het
Luxor museum: sfeervol, veel gedimd licht, airconditioning. Onder de belangrijkste artefacten van het museum behoren de gedecoreerde zandstenen blokken of talatat, afkomstig van een tempelmuur in Karnak, gebouwd door Amenhotep IV, beter gekend als Akhenaten of Echnaton, de zogenoemde "ketterkoning", maar o.i. heel vooruitstrevend voor zijn tijd.
  
Dag 11 - West-Bank: Vallei van de Koningen (Biban El-Moluk) - Vallei van de Koninginnen (Biban El-Harim) - Medinet Habu - Karnak (Klank- en lichtspel)

West-Bank:
Vallei van de Koningen

(Biban El-Moluk)
Foto Galerie:
zie Deel 1/Dag 7


Tweede bezoek, maar nu op ons eentje!

Eerste contact met Youssef Ahmed Mohammed Houssein (maar noem hem "Ahmed") uit El Gurnah (of El Qurnah), dit zijn de kleine huisjes op de heuvelranden, wanneer je naar de Valleien rijdt. Vanaf dan zal Ahmed steeds onze chauffeur/gids zijn, telkenmale we naar Luxor kwamen.
We bezoeken volgende graven:
  • Horemheb (n° 57): de generaal die een vriend was van farao Amenofis IV (Echnaton), de plaats innam van de oude Ay (of Eje)en zoveel mogelijk Toetanchamon's naam overal verwijderde na diens dood. Hij was de laatste farao van de XVIII dynastie (nochtans had hij geen have "blauw bloed").
    De geschilderde bas-reliëfs bezitten nog altijd heldere, intensieve kleuren.
    In 1994 werd het graf gesloten voor het publiek. Sedert augustus 2003 is het terug open. 
  • Merenptah (of Merneptah of Mineptah, n° 8) : hij was de 13de zoon van Ramses II en Isinofret en wordt beschouwd als de farao tijdens de Exodus van Mozes naar Israël. Een 110m. lange gang daalt af naar de grafkamer die enkel het deksel van roze granieten sarcofaag bevat. Het onderste van de sarcofaag ligt omgekeerd in één van de voorste kamers. Bij de ingang van de gang zie je Re-Harachte als de scarabee (rijzende morgenzon) en als god met de kop van een ram (ondergaande nachtzon). Het graf is erg beschadigd, niettemin toch interessant i.v.m. scènes uit het "Dodenboek", de "Zonnelitanie" en uit de "Duat". Op het gewelf zie je de godin Nut met verschillende sterrenconstellaties.
  • Ramses I (n° 16): een klein graf met een sarcofaag, enigszins gelijkend op dat van Toetanchamon. Hij regeerde slechts 2 jaar en zette dan zijn zoon Seti I op de troon. Men ziet verschillende scènes uit het "Poortenboek", een bijzondere scène met een "eindeloze slang" (symbool voor de tijd), en 12 godinnen, die de 12 uren van de nacht voorstellen. Daarboven zie je verschillende mummies in schrijnen begeleid door Osiris.

Ahmed rijdt ons rond in zijn Peugeot 406 (we vermoeden dat deze uit de tijd van de Ramsessen stamt, maar in elk geval worden we daarheen gevoerd waar we willen). Niettemin heeft de auto een cassettedeck dat speelt. We vragen hem Egyptische muziek te spelen. Hij is aangenaam verrast, daar de meeste toeristen om Westerse muziek vragen! En op die manier maakten we o.a. kennis met de prachtige stem van Um Khaltoum (1904-1975), de grootste Egyptische zangeres ooit. Uitvoerige informatie (biografie, discografie,...) vindt u op de uitstekende Egyptische websites "Umm Kulthum" (in het Engels). In Luxor kan men de Cd's (en cassettes) van Um Kalthoum kopen in een winkeltje in de Sahri El Mahatta, de straat die naar het station leidt.
  

en ook een 2de bezoekje aan de
Vallei van de Koninginnen (Biban El-Harim)
Op weg naar de tempel van Medinet Habu bezoeken we eerst nog het volgende graf in de Vallei van de Koninginnen:
  • Khamweset of Khamuast (n° 44): zoon van Ramses III. De decoraties in het prinselijk graf zijn even schitteren als deze uit het graf van Amon- her-Khopechef. Men ziet verschillende offerscènes, Ramses III die zijn zoon aan de goden offreert, de prins zelf die een flabellum offert.
      
Medinet Habu Meestal genoemd "De tempel van Ramses III", maar in feite was het een monumentaal tempel- complex, met niet enkel de tempel zelf, maar met ook de woonplaatsen van de priesters, een gebied voor de administrateurs, magazijnen, enz. Een kanaal verbond de Nijl met het complex. Medinet Habu is imposant, vooral door de grote muur die het omringd en door de Zuidpoort. Deze triomfantelijke poort bevindt zich tussen 2 torens. We zoeken het gebouw van de poortwachter omdat er blijkbaar speciale reliëfs te zien zijn. We vinden ze niet, maar met de hulp van een "gids" ("bakshees please, three pounds please") en die ons iets tracht uit te leggen over "kili, kili,..." vinden we deze toch. Op de wanden van het poortwachtersgebouw kan men zien, hoe Ramses III zich met haremmeisjes amuseerde: met zijn vinger kietelt hij één van de meisjes onder de kin, dit is dan de "kili, kili,..."!
Overal op de muren zijn de "heroïsche daden" van Ramses III te zien. Bijvoorbeeld op de achterzijde van de eerste pyloon kan men zien hoe de gevangenen behandeld werden: afgehakte penissen liggen op een berg (de meeste gidsen houden het bij afgesneden tongen!).
  
Klank- en lichtspel in Karnak 's Avonds wonen we het Licht- en klankspel bij in de Tempel van Karnak. Men start aan de ingang en onder begeleiding van aangepast muziek en verlichte tempelgedeelten en met de nodige toelichtingen betreffende de Egyptische geschiedenis, wandelt men langzaam door het complex tot aan het Heilig Meer.
  

Dag 12 - Buffelmarkt - Vallei van de Artiesten - Ramesseum

Buffelmarkt De rit alleen is al de moeite waard: we rijden een heel eind tussen groene velden en passeren daarbij ettelijke schilderachtige dorpjes. Het leven gaat er zijn gang zoals reeds duizenden jaren...
Ingang voor de markt: 2EP/persoon. We lopen tussen buffels, schapen, geiten en ezels en een paar "camels". In Egypte (en ook in andere Arabische landen) spreekt men altijd van "camels" ook al bedoelt men "dromedarissen"!
  
Vallei van de Artiesten
(Deir el- Medina)
Terug naar Luxor en de West-Bank voor een bezoek aan Deir el-Medina, de Vallei der Artiesten (of Arbeiders). De vallei bevindt zich een paar km ten zuiden van El Qurnah.
Eenmaal op de parking gearriveerd, kan men de ruïnes van het arbeidersdorp zien, opgericht ten tijde van Amenofis I. Het werd bewoond door de artiesten en arbeiders die de graven in de Vallei van de Koningen en Koninginnen uitkapten en decoreerden. Men kan nu nog het paadje zien dat destijds door deze lieden (steenkappers, schilders en beeldhouwers) dagelijks gebruikt werd: iedere morgen stapten ze over het pad over de steile heuvels rond
Deir el-Bahari, dat naar de necropolis leidde en dit van 1550 tot 1000 v.C. Omdat ze de geheime liggingen van de graven kenden, moesten ze steeds in het dorp, dat door een muur omgeven was, verblijven en hadden ze geen contact met de andere bewoners van Thebe.
De "Bewaarders van de geheimen" construeerden niet enkel de koninklijke graven, maar ze zorgden ook voor hun eigen graven. Deze bestonden steeds uit een bovengrondse kapel en een onder- liggende tombe, heel mooi en subtiel geschilderd. Echte pareltjes van kunst!
Bezochte tomben:
  • Sennedjem (n° 1): goed gekend door de scène met de als jakhals voorgestelde dodengod Anubis, die de overledene mummificeert. Volgens ons de mooiste graftombe van de necropolis! Er is ook een scène met Sennedjem en zijn vrouw in adoratie voor de goden uit het hiernamaals. De poorten daartoe worden bewaakt door 2 Anubissen en 2 grote udjats (oog van Horus).
  • Inerkha (n° 359): hij was "meestergast" van een team werkers tijdens Ramses III en IV. Hij had 2 graven, enkel één daarvan is gedecoreerd. Men kan er o.a. de heilige scarabee zien geplaatst over het hart, de sleutel tot de goddelijke redding. Verder kan men 4 grote, elegante Anubissen zien en een voorstelling van de Zonneboot die de blauwe Nijl opvaart. In één afbeelding ziet men de dode met aan zijn rechterzijde Isis, gevolgd door Thot en Kepri met het hoofd van een scarabee.

De tombe van Ipuy of Ipuki (n° 217) was op dit moment niet toegankelijk voor het publiek. Ipuy was een beeldhouwer onder Ramses II. Het graf bevat verschillende scènes uit het dagelijkse leven: vissers met net in een papyrusboot, een dokter die druppels toedient in de ogen van een patiënt, enz. Eens komen we terug en dan zullen we dit graf zeker bezoeken...

We wandelen door de ruïnes van het dorp. Het is er snikheet, maar in de eerste plaats heerst er (zalige) stilte... niemand te horen, niemand te zien... In gedachten zien we de arbeiders en artiesten, 3.000 (!) jaar geleden, leven in deze kleine huisjes met hun familie, met hun vreugden en verdriet, iedere dag hetzelfde smalle pad naar de Valleien van Koningen en Koninginnen bewandelen, voor het uitvoeren van een harde job. We wandelen naar de Ptolemeïsche tempel aan de andere kant van het dorp. Wat is er zo schitterend aan deze tempel? De broosheid van dit kleine gebouw t.o.v. de grote heuvels daarachter. De bewaker is gelukkig van nog eens een paar toeristen te zien. In het binnenhof sprint hij in een put, waarin zich de torso van een vrouwelijke mummie bevindt. Hij draait deze om en om... We wandelen verder door de tempel. Het dak is toegankelijk en van daaruit heeft men een mooi zicht op het dorp en de omgeving.

Na ons bezoek aan Deir el-Medina beseffen we dat we meer van deze kleine tomben houden dan van de grote graven uit de Vallei van de van Koningen. Deze graven hier zijn voor ons mooie voorbeelden van fijngevoelige kunst Dit is uiteraard erg persoonlijk. Hetzelfde zouden we voelen voor de graven in Sheik el-Qurnah - de Vallei van de Edelen (zie volgende dag).
  

De tempel van
Ramses II
(Rames- seum)
Het huis van onze gids (en vriend) Ahmed ligt juist boven de 3 graven van Khonsu, Userhet en Benia. Een paar honderd meters daar vandaan ligt het Ramesseum, de beroemde tempel van Ramses II (de Ramses van Abu Simbel, weet je wel). Het was een dodentempel, echter met zulke afmetingen dat het alle andere tempels uit deze tijd overtrof. Ondanks de vele vernietigingen kan men heden ten dage nog steeds iets voelen van de vroegere grandeur.
Op de voorkant van de hypostèle-zaal ziet men imposante Osiris-zuilen en een neergestort beeld van Ramses II, op een troon gezeten. Eens mat het 17 meters en woog het meer dan duizend ton.

Dag 13 - Deir el-Bahari - Vallei van de Edelen

Deir el-Bahari
Andermaal gaat het richting "Valleien", nogmaals naar Deir el-Bahari, waar we reeds dag 7 waren, ditmaal niet voor de tempel van Hatsjepsoet, maar voor de tombe van haar architect Sen(en)mut (of Sen-Mut) (n° 71).
Helaas, gesloten! Maar dank zij Ahmed, die veel "vrienden" heeft (en een beetje "baksjiesh"...) is het graf weldra open (en enkel voor ons). Foto: zie Deir el-Bahari - dag 7.
Verlichting is er niet, maar gelukkig hebben we steeds een zaklamp bij de hand en kunnen we de muurschilderingen van nabij bekijken.
  
Vallei van de Edelen We rijden terug naar Ahmed's geboortedorp Sheik Abd el-Qurnah. De graven der Edelen liggen in dit gebied aan de voet van de Thebaanse heuvels. Hier liggen duizenden graven eertijds toebehorend aan gezagsdragers, priesters en de adel uit het Nieuwe Koninkrijk (18-20ste Dynastie). Deze graven leverden een schat aan informatie op betreffende het dagelijkse leven in het Oude Egypte, daar de wanden meestal met dergelijke scènes beschilderd waren, landelijke tafereeltjes, met zin voor detail.
Bezochte graven (dit van Nahkt ligt aan de voet van Ahmed's huis):
  • Nakht (n°52): hij diende onder Tuthmosis IV. Het graf is welbekend door de scène met de blinde harpspeler en drie vrouwelijke muzikanten. Er is ook een scène waarbij Nakht tezamen met zijn vrouw in een boot op jacht is. Onder de stoel ontwaart men een kat die een vis opeet. Het graf was slechts 3 weken geleden terug open, na restauratie door een groep van Zweedse archeologen. We hadden geluk!
  • Ramose (n°55): vizier onder Amenhotep III and IV. Het graf bestaat uit een grote zaal met 32 pilaren en een onafgewerkte kleine grafkamer. Het is één van de meest elegant gedecoreerde tombes uit de oude tijd en welgekend door zijn muurschilderingen, o.a. de scène met de huilende vrouwen. Het portret van Ramose met zijn vrouw is ook zeer gekend, een goed voorbeeld van de Amarna-stijl .
  • Userhat of Userhet (n° 56): hij diende onder Amenhotep II (1427-1401 v.C.). Het graf met een witte achtergrond is gekend door zijn jachtscènes en het dagelijks leven langs de oevers van de Nijl. Een ontroerende scène toont huilende vrouwen zoals in het graf van Ramose. Typisch voor de 19e dynastie: de schildering is elegant, met een gevoel voor detail en heel uitvoerig.
  • Khaemhat of Mahu (n° 57): hij was de koninklijke schrijver en ook een inspecteur van graanschuren. Zijn graf is T-vormig en bevat scènes over de oogst, het lossen van boten, een markt, veehoeders. Heel interessant is de weergave van een compleet stel instrumenten voor het ritueel van de Opening van de Mond. In een nis ontwaart men beelden van hemzelf en zijn vrouw, in een andere nis dat van zijn ouders.
  • Sennefer (n° 96): hij was de "burgemeester" van Thebe en zijn vrouw een koninklijke vroedvrouw onder Amenhotep II (1427-1401 v.C.). Het graf is gekend als "het graf met de wijnranken" wegens de schilderingen op het plafond. Dit is de meest uitgebreide versierde privé grafkamer uit de 18de dynastie.
  • Rekhmire (n° 100): een groot graf met 2 recht op elkaar staande gangen, met veel interessante scènes. Men ziet bezoekers uit diverse landen, die exotische dieren schenken, fascinerende scènes van uitvoeringen van werken door ambachtslieden, religieuze scènes. Het graf is goed bewaard en is zeker een bezoek waard. 
  

|| Home | Reispagina | Egypte-pagina | Deel 1 | Deel 2 | Deel 3 | Fotogalerie ||

Laatste update: 21-12-2009