|
 |
Dit wordt de J.S.Bach-pagina
Bij het horen van een fluitconcert van Bach
|
|
Als voorproefje volgt hier de vertaling van "What's all this about numerology in Bach?" van Tom Parsons.
Opinies variëren. Bach was een devote lutheraan, en het is geen toeval dat zoveel van zijn werken in veelvouden van 3, het getal van de Drievuldigheid, waren gecomponeerd. Er zijn er de 6 Franse Suites, de 6 Engelse suites, de 6 Partita's, de 15 Inventies, de 15 Sinfonia (3-stemmige inventies), de 30 Goldberg-variaties.
Er zijn ook de 48 preludes en fuga's in het Welgetemperd Klavier, maar in feite telt dit niet. Indien men een bepaalde compositie in elke mogelijke sleutel wil schrijven, is men gebonden aan een veelvoud van 12, en bijgevolg ook 3.
Maar beoefenaars van de numerologie denken aan meer. Naar analogie van de oude praktijk van de gematria kunnen de letters van het alfabet numerieke waarden toegewezen worden (in het Hebreeuws en het Grieks werden de letters van het alfabet gebruikt om getallen voor te stellen, m.a.w. dit is minder vergezocht dan het lijkt). De som van letters in "BACH" is gelijk aan 14, in "J.S.BACH" gelijk aan 41; en wetenschappers ontdekten de getallen 14 en 41 in allerhande werken van Bach. In één van de meer gekende voorbeelden, Bach's toonzetting van het koraal Vor deinem Thron, bevat de eerste melodische lijn 14 noten, en de complete melodie van het begin tot het einde bevat er 41. De bron bij uitstek voor dit onderzoek is nog steeds Friedrich's Smend's boek Johann Sebastian Bach bei sienem Namen gerufen.
Bij dergelijke materie kan men vlug overdrijven, hetgeen dan ook velen deden. Inderdaad, bepaalde personen halen deze vermeende voorbeelden uit de numerologie aan, om hun geloof dat Bach een erge mathematische componist is, te ondersteunen. Bovendien, zoals Michael Marissen in de alt.music.j-s-bach nieuwsgroep vermeldt, wordt de ganse theorie dat Bach gematria gebruikte om verschillende redenen in Ruth Tatlow's boek "Bach and the Riddle of the Number Alfabet" betwist.
De waarheid zal waarschijnlijk nooit bekend worden. Bach vermelde nergens of dit werkelijk zo gepland was, dan wel het eerder toevallig was. In elk geval lijkt het geen twijfel dat Bach graag met getallen speelde voor symbolische doeleinden. Het kan geen toeval zijn dat de melodie in Dies' sind die heil'ge zehn Gebot exact 10 maal verschijnt (en zo zijn er tientallen voorbeelden).
Malcom Boyd's book, Bach, eindigt op een vrolijke noot i.v.m. dit alles. Hij zegt: "Het aantal notenbalken of noten in gelijk welke passage... heeft daarom niet meer numerologische waarde dan, laten we als voorbeeld nemen, het aantal hoofdstukken of muziekvoorbeelden in een boek over deze componist. Dit verbaast de lezer: Boyd's boek bevat 14 hoofdstukken en 41 muziekvoorbeelden (en ook 14 afbeeldingen, waarvan n° 14 deze van Bach is).
Copyright © Tom Parsons 1996 (geautoriseerde vertaling: Eric Vandeleene).
