Ambassador

Men komt ze overal tegen op de Indische wegen (buiten de duizenden vrachtwagens): een middelgroot voertuig, meestal wit of crèmekleurig, met een "look" uit de jaren '50.  Volgens de chauffeurs is het perfect aangepast aan de Indische wegen en volgens hen vindt men overal de onderdelen ervoor, zelfs in de kleinste dorpjes. Blijkbaar is het de enige auto die het volhoudt op de Indische wegen.

apsara

Hemelse nimf, sierlijk dansende vrouw die dikwijls een godin begeleidt.
Zie ook 'Sri Lanka woordenlijst'.

chhatri (of cenotaaf)

werden gebouwd als herdenkingsmonumenten voor de maharadja's (het zijn geen graftombes). In het Shekhawati-district gebeurde dit ook voor de vermogende handelaars, zoals b.v. voor de Poddar-familie (zie Reisverslag Dag 1-2-3/Ramgarh).
Deze chhatri hebben allen één of meerdere door zuilen ondersteunde koepels die meestal aan de binnenkant kunstig beschilderd zijn. Ze staan meestal op een verhoogd platform. Ook werden vele muurschilderingen aangebracht. De koepel van de Poddar-chhatri bevat prachtig geschilderde scènes uit de Ramayana (een in geheel Zuidoost-Azië gekend heldenepos). Vaak geven ze een opvallende, enigszins mysterieuze indruk bij zonsopgang.
Chhatri betekent eigenlijk "regenscherm", daar de vorm van de koepels enigszins daarop gelijken.

chowk

Dorpspleintje, kruispunt of marktplaats

dargah

Schrijn of grafmonument van een moslimheilige. Zie b.v. in Ranakpur.

dhobi

Een ghat waar klederen gewassen worden, eventueel door een dhobi-wallah (iemand die er zijn beroep van gemaakt heeft)

ghat

Trappen aan de oever van een rivier of stroom waar gelovigen zich ritueel komen onderdompelen. Ook de plaats waar de was gedaan wordt en waar zoals b.v. in Varanasi (reisverslag dag 19) er ook lijkverbrandingen plaats hebben.

haveli

Zie gedetailleerde beschrijving.

imambara

Is een graftombe van een sjiïetische moslim heilige  man. Na moskeeën en mausolea spelen ze eveneens een belangrijke rol in de islamitische architectuur. De bekendste imambara's in India  bevinden zich in Lucknow (zie reisverslag - dag 20 / Lucknow).

Jainisme

Religie ontstaan ter zelfdertijd als het Boeddhisme. Gesticht in 500 v.Chr. door Mahavira, de 24e Tirthankara (leermeester). Het Jainisme ontstond als protestbeweging tegen de Hindu-priesters en hun overdreven rituelen. Het Jainisme verwerpt eveneens het kastesysteem. De volgelingen eerbiedigen alle leven en zijn daarom ook strikte vegetariërs. Het Jainisme werd in de meeste gevallen getolereerd door de Rajput-heersers. Daardoor konden ze ook vele prachtige tempels bouwen, waarvan het meest bekende, het tempelcomplex van Ranakpur is.

jauhar

Rituele groepszelfmoord uitgevoerd door Rajput-vrouwen bij een militaire nederlaag, eerder dan onteerd te worden (zie b.v. bij Reisverslag - dag 11 / Chittorgarh). Het houden van de eer was belangrijker dan de dood.

kund

Natuurlijk bron en waterreservoir of meer.

kurta pyjama

Een kurta is een lang katoenen hemd met of zonder kraag, een pyjama is een bijpassende katoenen broek. Het ensemble is een typische Indische klederdracht voor mannen. Men kan ze overal kopen voor 200 à 500 Rps (170 à 430 Bef). Meestal begint men 400 à 500 Rps te vragen. Afbieden dus.

lingam

Een term uit het Sanskriet voor geslachtsorgaan van de god Shiva. Vrijwel op iedere straathoek en ieder dorpsplein in India (ook Nepal) wordt vandaag nog het heilig symbool van Shiva vereerd. De meestal uit steen gehouwen beelden worden gekust en aangeraakt, mensen leggen er offerandes van rijst, bloemen of fruit bij neer en kleuren hem vaak met rode oker. Soms wordt de lingam afgebeeld met zijn vrouwelijke tegenhanger de yoni en een dergelijk beeld heet dan een yonilinga (foto: zie reisverslag dag 05 - Kolayat).

mahal

Huis of paleis.

maithuna

Zie reisverslag - dag 17 (Khajuraho).

mandapa

Een kamer in een tempel, die zich juist vóór het sanctuarium bevindt.

mithuna

Zie reisverslag - dag 17 (Khajuraho).

Mogol (ook Mughal, Moghul)

Arabisch-Perzische benaming der Mongolen in zwang gekomen nadat Baboer in 1526 een moslimdynastie in India stichtte. Het was vooral Akbar (1556-1605) die een hechte organisatie opbouwde, waardoor de instellingen tot in de Britse tijd de basis voor het bestuur van het Mogol-rijk vormden. Door het verlenen van vele rechten wist hij de Hindoeheersers, de Rajput-vorsten, aan zich te binden.  

moksha

De verlossing uit de cyclus van geboorte en dood (in het licht van de reïncarnatie).

nawab

Decadente moslimheersers die na de val van het Mogolrijk, een deel van Noord-India controleerden. De eerste heerser was Burhan-ul-mulk, die regeerde van 1724 tot 1739, de laatste Wajid Ali Shah, die regeerde van 1847 tot 1856, het jaar waarin de Britten Avadh annexeerden. Deze annexatie leidde in 1857 tot de grote Indische Muiterij met als triest hoogtepunt de slachting in de Residency (zie reisverslag - dag 21 / Lucknow).
Ondanks de decadentie floreerden de kunsten, vooral dans en muziek, zeer goed onder het bewind van de Nawabs. 

pol

Indisch voor 'poort'.

puja

Offer- of gebedsdienst in een tempel.

Ramayana

Een uit de 4e eeuw voor Chr. door Valmiki in rijm geschreven epos, dat in gans Zuidoost-Azië gekend is. Hierin speelt Ravana, de koning van de Srilankaanse demonen, een hoofdrol (zie (Sri Lanka algemeen). Deze ontvoert de mooie prinses Sita uit India naar Lanka, waarna een speurtocht volgt van haar geliefde Rama, die haar uiteindelijk terugwint met de hulp van Hanuman, de aanvoerder van een apenleger. 

sati of suttee

Een (wrede) Hindoe-traditie waarbij de weduwe bij de dood van haar echtgenoot zichzelf offerde op de brandstapel. Voordat ze zich op de brandstapel legde duwde ze haar hand in een rood pigment en liet daarvan een afdruk achter in de deurpost. In geval van prinsessen of koninginnen waarvan de echtgenoot in de strijd omkwam, werd de hand in een speciale sati-steen op de muur afgedrukt.
Hoewel dit thans wettelijk verboden is, wordt het sporadisch nog uitgevoerd in Rajasthan.
Voorbeeld: zie Junagarh Fort in Bikaner en Meherangarh Fort in Jodhpur.

Meer uitgebreide informatie: "Hindu Social Practices: Dowry, Sati and Child Marriage".

shalwar kamiz

Typisch Indische (en ook Pakistaanse) vrouwenkledij bestaande uit een smalle broek waarover een lang hemd gedragen wordt, aangevuld met een sluier. 

 

 

 

 

 

tandoori

typisch gerecht uit Noordwest-India. Het woord tandoor refereert naar de pot in aardewerk waarin  het voedsel gekookt wordt (en niet naar de smaak en geur). De tandoor kookt her voedsel heel snel en aan alle kanten tegelijk.

tazia

Dit zijn modellen van de Kerbala in Irak in hout, bamboe en zilverpapier, en die tijdens het Muharram Feest in de straten van Lucknow rond gedragen worden. Dit feest herdenkt het martelaarschap van Mohammed's kleinzoon, Iman Hussain. Tussen de feesten in worden ze bewaard in de Shah Najaf Imambara (zie reisverslag - dag 20 / Lucknow).

thali

Traditionele Zuid-Indische en Gujarati vegetarische maaltijd.
Beschrijving: zie reisverslag dag  11 (Jaipur).

tik(k)a

Gekleurde markering op het voorhoofd van de meeste volwassen Hindu-vrouwen (maar ook anderen nemen dit gebruik soms over, zoals vele Christenen in India). Bij mannen wordt dit "tilak" genoemd, alhoewel heden ten dage dit   enkel nog als "tika" aangeduid wordt. Het is een teken van zegening en wordt door de drager zelf of door een tempelpriester
aangebracht.
De markering wordt gemaakt van een vermiljoenpasta (sindoor) gemengd met witte sandelhoutpasta of as (vhibuti). 

Tirthankara

Jain leermeester, waarvan er 24 waren. De eerste was Adinatha.
Foto: zie reisverslag dag 06, Jain-tempel in Lodhruva.

torana

Overvloedig gebeeldhouwde ingangspoort vóór een tempel. Voorbeeld: torana van de Jain-tempel in Lodhruva (foto 28KB)

tuk-tuk

Vervoermiddel dat men praktisch in gans Azië (India, Thailand, Sri Lanka, Indonesië,..)  vindt en dat zijn naam ontleent op grond van het geluid dat het maakt. Het is een driewieler met een tweetaktmotor.  In het drukke verkeer is het heel wendbaar en door de open constructie kan men veel zien...maar ook veel rieken: de uitlaatgassen zijn oorzaak van veel pollutie.
Foto tuk-tuk: zie reisverslag dag 22 (Delhi).

yoni

Een woord uit het Sanskriet waar het baarmoeder, oorsprong, bron of eigenlijk het meest het vrouwelijk geslachtsdeel aanduidt. De term stamt uit een culturele en religieuze achtergrond waarin vrouwen reeds lang als belichaming van de goddelijke vrouwelijke energie (Shakti) werden beschouwd en waarin de vrouwelijke geslachtsdelen als een heilig symbool van de godin werden gezien. De mannelijke tegenhanger heet lingam. Een voorstelling van de yoni en lingam  tezamen heet yonilinga (foto: zie reisverslag dag 05 - Kolayat).

zanana

Het vrouwenkwartier in een huis of paleis.

Gebruik de Back/Terug-toets van de  browser

Laatste update: 04/02/09